Juryrapport Buma Boy Edgar Prijs 2016 Wilbert de Joode

De Buma Boy Edgar Prijs wordt jaarlijks toegekend aan een musicus die zich
onderscheidt door opmerkelijke verdiensten op creatief gebied ter verlevendiging
van de Nederlandse jazz en geïmproviseerde muziek.

De jury is er van doordrongen dat één van de belangrijkste verdiensten van Boy Edgar,
naamgever van deze prijs, de durf was waarmee hij zijn Big Band samenstelde uit
muzikanten van verschillende generaties met uiteenlopende stijlen en interesses.
Boy Edgar was hiermee één van de grondleggers van een uniek Nederlands
jazz- en improvisatieklimaat, dat om zijn diversiteit, dwarsheid en onorthodoxe
aanpak wereldwijd wordt geroemd. De winnaar van dit jaar heeft terdege aan
dit klimaat bijgedragen.

De contrabas is een instrument dat weinig op de voorgrond treedt, maar juist
door haar functie als muzikaal anker binnen een ensemble doorslaggevend kan
zijn voor de klank en de muzikale richting. Net zo heeft de winnaar van dit jaar
ondanks zijn bescheidenheid een bepalende rol gespeeld in de ontwikkeling van
de geïmproviseerde muziek in Nederland in de afgelopen dertig jaar.

De jury is van mening dat de prijswinnaar van dit jaar op geheel persoonlijke
wijze vorm heeft gegeven aan een verbreding en verdieping van het begrip
“improvisatie” en van artistieke kwaliteiten als inspiratie en interactie.

De jury heeft het genoegen de Buma Boy Edgar Prijs toe
te kennen aan contrabassist Wilbert de Joode
(1955).

Het spel van De Joode bevat een compromisloze urgentie, maar wordt niettemin
gekenmerkt door zorgvuldigheid en kwetsbaarheid. De Joode is autodidact; een
steeds zeldzamer fenomeen in de geïmproviseerde muziek. Zijn muzikale zelfstudie
staat volledig in het teken van een fascinatie voor klankkleur en akoestiek.
Zijn klank is resonant, zijn pizzicato explosief en zijn arco rijk en gevarieerd.
Hij heeft een uitgebreid vocabulaire en een zeer goed oor voor de muzikale
mogelijkheden van een bepaalde klank, op een bepaald ogenblik, in een
bepaalde ruimte. Dit uitgangspunt in de klank van een moment geeft zijn spel
een zeer intuïtief karakter.

De jury prijst dan ook vooral het samenspel van Wilbert de Joode, een kwaliteit
die zo essentieel is voor de vrije geïmproviseerde muziek. Hij is, meer dan menig
ander Nederlands improvisator, vooral een luisteraar, en zijn reactievermogen
en muzikale wendbaarheid zijn uitdrukkingen van zijn ideeënrijkdom.
De Joode is een spons en membraan tegelijkertijd, en heeft, naast zijn
belangwekkende samenwerkingen met Cor Fuhler en Han Bennink, Onno Govaert
en Jasper Stadhouders, Achim Kaufmann en Frank Gratkowski, het groepsgeluid
mede vormgegeven van onder andere het Ab Baars Trio, het Eric Boeren Kwartet,
Bik Bent Braam, en de ensembles van Ig Henneman.

De Joode is een veel gevraagd en zeer actief muzikant, en in dit kader moeten ook
vooral zijn vele concerten in het buitenland genoemd worden. Echter, zijn
grensoverschrijdende inzet voor de geïmproviseerde muziek beperkt zich niet
alleen tot muzikale activiteiten. Deze komt ook tot uitdrukking in zijn betrokkenheid
bij de oprichting van Stichting DOEK, een platform voor muzikanten dat internationale
samenwerking, experiment en artistiek onderzoek bevordert.

Wilbert de Joode heeft niet alleen een (inter)nationaal publiek, maar ook nieuwe
generaties muzikanten weten te fascineren met zijn muziek. Zij komen bij hem
studeren om nieuwe klank- en speelmogelijkheden te onderzoeken. Zo is hij een
lichtend voorbeeld voor jonge muzikanten, alsook een scharnierpunt tussen de
pioniers van de geïmproviseerde muziek en een internationale gemeenschap van
jonge muzikanten met uiteenlopende achtergronden en interesses. Het feit dat
hij ook in zijn samenspel met jonge muzikanten zijn egalitaire manier van
samenwerken behoudt, is lovenswaardig.

Wilbert de Joode is een scheppende kracht in een traditie die geen traditie wil zijn;
een unieke individuele visie heeft er toe geleid dat het werk van vorige generaties
in zijn handen steeds weer tot nieuwe conclusies leidt. Voor De Joode geldt bij uitstek
dat muzikale creativiteit en de uitkomsten daarvan de facto een proces, nooit een
definitief eindpunt zijn.

Utrecht, mei 2016.

Namens de jury,

Ron Ruiten en Floris Schuiling

De jury van de Buma Boy Edgar Prijs 2016 bestaat uit:

Floris Schuiling, voorzitter (Musicoloog, universiteiten van Utrecht en Amsterdam)
Ron Ruiten, secretaris (Geluidstechnicus Bimhuis, bestuurslid Zaal 100)
Ben Taffijn (Journalist draaiomjeoren.com, hoofdredacteur nieuwenoten.nl)
Coen de Jonge (Hoofdredacteur Jazzbulletin, redacteur Jazzism)
Eddy Westveer (Bestuurslid Porgy en Bess, fotograaf)

 

 

 

 

 
v.l.n.r. Floris Schuiling, Coen de Jonge, Eddy Westveer, Ron Ruiten, Ben Taffijn

(foto Eddy Westveer)