Jeroen van Vliet 2014

De Buma Boy Edgarprijs 2014 werd toegekend aan pianist, componist en bandleider Jeroen van Vliet. Op 14 december 2014 werd hem die prijs, bestaande uit een geldbedrag van € 12.500 en een plastiek van Jan Wolkers, uitgereikt door pianist/docent Willem Kühne.

Jeroen van Vliet07

(foto Paul Bergen)

Juryrapport Buma Boy Edgarprijs 2014

De Buma Boy Edgarprijs 2014 is toegekend aan pianist en componist
Jeroen van Vliet
Tijdens de juryvergaderingen van de Buma Boy Edgarprijs 2014 werden de vijf leden het eens over de volgende elementen:
* De prijs is zowel een oeuvre- als een aanmoedigingsprijs
* De volgende punten moeten op de winnaar van toepassing zijn: internationale potentie; een eigen stem hebben in de traditie; onderscheidend zijn; de jazz verlevendigen; de kloof
overbruggen tussen groepen en genres; getuigen van jazz als open kunstvorm en blijk geven van een oneindige ontwikkeling en zucht naar avontuur.

Aan de hand hiervan heeft de jury besloten dat pianist Jeroen van Vliet (1965) het meeste recht heeft op de Buma Boy Edgarprijs 2014. Zoals een winnaar betaamt voldoet de laureaat niet alleen aan genoemde eisen, hij scoort op elk punt bovengemiddeld en vaak zelfs uitzonderlijk hoog.

Opmerkelijk is dat de keuze om Jeroen van Vliet als winnaar uit te roepen, gedurende de bijeenkomsten langzaam tot stand kwam. Vanuit een bijna onzichtbaar hoekje en alles behalve opdringerig, werd zijn naam steeds vaker genoemd om vervolgens unaniem te worden gekozen als de meest vanzelfsprekende winnaar van de belangrijkste jazzprijs in Nederland.

Deze gang van zaken blijkt zich achteraf uitmuntend te spiegelen aan de kwaliteiten van de laureaat. Als muzikant en persoon is Van Vliet nederig. Zijn verschijning en zijn noten schreeuwen niet om aandacht. Maar tegelijkertijd voel je de finesse, persoonlijkheid en onvoorwaardelijke overgave in een authentiek verhaal met een volstrekt eigen kleuridioom. Sluipend maken zijn verhalen zich van je meester.

Van Vliet maakt muziek waarin je je verliest. Hij behoort tot de paar grote dichters van de Nederlandse geïmproviseerde muziek. Een warm persoon die zich nooit laat verleiden om in onnodig gecompliceerde vormen te musiceren, maar altijd trouw is aan de mooie klank. Juist deze klank vormt de inhoud, de dimensie, de diepgang. Hierin is Van Vliet ongenadig geloofwaardig. De uitverkiezing is hierbij ook een ode aan de pure mens die, ondanks zijn non-commerciële wezen, zijn rug recht houdt en zijn zuiver intuïtiekompas blijft volgen, no-matter-what. Dit is een opluchting in een tijd waarin vanuit de politiek muziekkwaliteit moet worden gemeten aan bezoekersaantallen. Zijn bescheidenheid vormt juist zijn kracht.

Daarbij is de laureaat een meesterlijk pianist met kwaliteiten op uiteenlopende gebieden. Zijn toucher, maar vooral zijn lyrische benadering van muziek en klank, maken hem herkenbaar en geliefd. Zijn ingetogen en vaak bedachtzame spel is tegelijk zoekend en zo vrij en speels als een kleuter. Altijd voel je de spanning van het moment, de liefde voor improvisatie. Daarnaast heeft Van Vliet in zijn bands, cartes blanches en compositieopdrachten (o.a. North Sea Jazz Compositieopdracht) laten blijken compositorisch over een grote fantasie te beschikken en bovendien heeft hij het lef om te experimenteren.

Zijn eigen taal herbergt een open geest die hem overtuigend laat klinken in werelden van klassiek, kamermuziek, ambient, vrije impro, groove, elektronische muziek en traditionelere jazzvormen. Dit is voor de jury van groot belang. Niet het feit dát de winnaar zich beweegt in verschillende genres en hierin kloven overbrugt, maar vooral dat hij dit verwezenlijkt zonder ook maar een moment zijn karakteristieke gezicht te verliezen. Dat van Vliet met uiteenlopende muzikanten speelt is nooit geforceerd, maar simpelweg een logisch gevolg van krachtig en oprecht muzikantschap.

Zijn veelzijdigheid en sterke persoonlijkheid toonde hij in eigen bands en als sideman bij onder meer altsaxofonist Paul van Kemenade en bassist Eric van de Westen. Een sideman tussen aanhalingstekens, want zijn kleur, ingeving en imaginatie waren bij de bands van beide bandleiders onvervangbaar. In Gatecrash van trompettist Eric Vloeimans heeft hij een wezenlijke rol als lyrische en groovende kracht achter de elektrische piano waar hij smakelijke effecten aan toevoegt.

Maar Van Vliet is ook vaak sparringpartner geweest van diverse zangeressen (op dit moment Simin Tander). En na een rustigere periode is hij doende met drie boeiende projecten. Met zijn trio OGU (met gitarist Bram Stadhouders en drummer Etienne Nillesen) speelt hij vrij geïmproviseerde, elektronisch-akoestische muziek. Daarnaast presenteerde hij onlangs zijn tweede solo-album Wait: een parel met ongekende verbeeldingskracht. En tenslotte speelt hij ook in het kamerimprokwartet Estafest, dat al jaren tot één van de mooiste geheimen van de Nederlandse jazzmuziek behoort.

Samenvattend is de jury blij om Jeroen van Vliet als winnaar uit te roepen van de Buma Boy Edgarprijs 2014. Een improviserend muzikant, hartgrondig en van hoge kwaliteit op elk facet. Worstelend en immer op zoek naar zichzelf en nieuwe wegen om zo te komen tot de meest prikkelende en vooral buitengewoon schone muziek.

Amsterdam, juni 2014
Namens de jury,
Tim Sprangers

De jury van de Buma Boy Edgarprijs 2014 bestaat uit:
Frank Bolder, voorzitter (programmeur North Sea Jazz Festival en LantarenVenster Rotterdam)
John Thomas, secretaris (directeur Axes Eindhoven)
Mijke van Wijk (programmamaker Radio6 Soul&Jazz)
Jurre Wieman (hoofd techniek Bimhuis)
Tim Sprangers (freelance jazzjournalist)

website Jeroen van Vliet

Video’s van de avond van de prijsuitreiking